ઇલેક્શન કમિશન ઓફ ઇન્ડિયા (ECI) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી ડ્રાફ્ટ વોટર યાદી મુજબ રાજ્યમાં લગભગ 73.73 લાખ વોટર્સના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ સમાચાર સાંભળીને ઘણા નાગરિકોમાં ચિંતા ફેલાઈ છે કે, ક્યાંક તેમનું નામ પણ યાદીમાંથી કાઢી નાંખવામાં તો નથી આવ્યું ને?
જો તમારું નામ વોટર યાદીમાં નહીં હોય, તો તમે આગામી ચૂંટણીમાં મતદાન કરવાનો અધિકાર ગુમાવી શકો છો. એટલે જ આ સમાચાર દરેક મતદાર માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. આ લેખમાં અમે તમને આ કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવી, કેટલા વોટર્સના નામ કપાયા, કારણો શું છે, નામ કેવી રીતે ચેક કરવું અને નામ ફરી ઉમેરાવવાની પ્રક્રિયા શું છે – તે બધું વિગતે સમજાવીશું.
આખી કાર્યવાહી કેવી રીતે શરૂ થઈ?
ગુજરાતમાં ઇલેક્શન કમિશને Special Intensive Revision (SIR) નામનું વિશેષ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. આ અભિયાન 27 ઓક્ટોબર 2025થી શરૂ થઈને લગભગ દોઢ મહિના સુધી ચાલ્યું.
આ દરમિયાન બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (BLOs) દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈને વોટર્સની ચકાસણી કરવામાં આવી. કુલ 5.08 કરોડ વોટર્સમાંથી 4 કરોડ 34 લાખ 70 હજાર 109 વોટર્સની વિગતો યોગ્ય અને માન્ય હોવાનું સામે આવ્યું, તેથી તેમના નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં સામેલ રાખવામાં આવ્યા.
પરંતુ બાકીના 73 લાખ 73 હજાર 327 વોટર્સના નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી કાઢી નાંખવામાં આવ્યા. આ માહિતી ખુદ ECIના અધિકારીઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી છે, એટલે આ આંકડાઓ સત્તાવાર છે.
મોટા પાયે નામ કાઢવાના કારણો શું છે?
ઘણા લોકો વિચારે છે કે આટલા લાખો નામ કેમ દૂર કરાયા? તેના પાછળ નીચેના મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:
- મૃત્યુ પામેલા વોટર્સ:
👉 18,07,278 વોટર્સના નામ મૃત્યુના કારણે કાઢવામાં આવ્યા - સ્થળાંતર (Migration):
👉 40,25,553 વોટર્સ કાયમી રીતે અન્ય શહેર અથવા રાજ્યમાં શિફ્ટ થઈ ગયા હતા - ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઝ:
👉 3,81,470 વોટર્સના નામ એકથી વધુ જગ્યાએ નોંધાયેલા હતા - સરનામું ન મળવું / ગેરહાજરી:
👉 9,69,662 વોટર્સ ઘરે મળી ન આવ્યા અથવા સરનામું ખોટું હતું - અન્ય કારણો:
👉 1,89,364 વોટર્સના નામ અન્ય વહીવટી કારણોસર કાઢવામાં આવ્યા
આ તમામ માહિતી BLO દ્વારા એકત્રિત કરીને ડિજિટલી અપલોડ કરવામાં આવી હતી. સમગ્ર પ્રક્રિયામાં 33 જિલ્લા ઇલેક્શન ઓફિસર્સ, 182 EROs, 855 Assistant Officers અને 50,000થી વધુ BLOs જોડાયા હતા.
ઇલેક્શન કમિશનનો હેતુ શું છે?
ઇલેક્શન કમિશનનું કહેવું છે કે આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ વોટર યાદીને સ્વચ્છ, અપડેટ અને વિશ્વસનીય બનાવવાનો છે. જૂની યાદીઓમાં મૃત અથવા ડુપ્લિકેટ વોટર્સના નામ હોવાને કારણે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગડબડ થઈ શકે છે.
આ પગલાંથી ચૂંટણી વધુ પારદર્શક અને ન્યાયી બને છે. પરંતુ બીજી બાજુ, જો કોઈ જીવિત અને પાત્ર વોટરનું નામ ભૂલથી કાઢી નાખવામાં આવ્યું હોય અને તેને ખબર ન પડે, તો તે વ્યક્તિ મતદાનથી વંચિત રહી શકે છે. તેથી દરેક વોટરે પોતાનું નામ જાતે ચેક કરવું અત્યંત જરૂરી છે.
તમારું નામ વોટર યાદીમાં છે કે નહીં તે કેવી રીતે ચેક કરશો?
👉 ઓનલાઈન રીતે ચેક કરવાની રીત
- https://voters.eci.gov.in/ વેબસાઈટ પર જાઓ
- “Search in Electoral Roll” વિકલ્પ પસંદ કરો
- EPIC નંબર (Voter ID), મોબાઇલ નંબર અથવા નામ–જિલ્લાની વિગતો નાખો
- સર્ચ કરીને તમારી માહિતી ચેક કરો
આ ઉપરાંત, Voter Helpline App (Android અને iOS) દ્વારા પણ તમે તમારું નામ, પોલિંગ સ્ટેશન અને સિરિયલ નંબર જાણી શકો છો.
ગુજરાતના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની વેબસાઈટ ceo.gujarat.gov.in પર પણ ડ્રાફ્ટ વોટર યાદીના PDF ઉપલબ્ધ છે, જ્યાં તમે બૂથ વાઈઝ યાદી જોઈ શકો છો.
👉 ઓફલાઈન રીતે ચેક કરવાની રીત
- નજીકના પોલિંગ સ્ટેશન પર જઈને
- મામલતદાર અથવા Electoral Registration Officer (ERO)ની ઓફિસમાં
- જિલ્લા ઇલેક્શન ઓફિસરની ઓફિસમાં ઉપલબ્ધ ફિઝિકલ કોપી જોઈને
જો તમારું નામ નથી તો શું કરશો? (Claims & Objections)
જો તમારું નામ યાદીમાં નથી અથવા તેમાં કોઈ ભૂલ છે, તો ઘબરાવાની જરૂર નથી. ઇલેક્શન કમિશને Claims & Objections માટે સમય આપ્યો છે.
મહત્વપૂર્ણ તારીખો
- 19 ડિસેમ્બર 2025થી 18 જાન્યુઆરી 2026 સુધી ક્લેઈમ કરી શકશો
કયા ફોર્મ ભરવાના?
- Form 6: નવું નામ ઉમેરવા માટે
- Form 7: કોઈ અયોગ્ય નામ પર ઓબ્જેક્શન કરવા માટે
- Form 8: નામ, ઉંમર, સરનામું અથવા ફોટો સુધારવા માટે
આ ફોર્મ્સ તમે:
- ઓનલાઈન (voters.eci.gov.in અથવા App દ્વારા)
- અથવા ઓફલાઈન (BLO / EROને આપીને)
સબમિટ કરી શકો છો. જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સમાં આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ, જન્મ પ્રમાણપત્ર, યુટિલિટી બિલ વગેરે સામેલ છે. વીકએન્ડ પર ખાસ કેમ્પ્સ પણ યોજાશે.
ફાઈનલ વોટર યાદી ક્યારે આવશે?
- ક્લેઈમ્સની ચકાસણી બાદ 10 ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થશે
- 14 અથવા 17 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ ફાઈનલ વોટર યાદી જાહેર કરવામાં આવશે
ખાસ નોંધ: જે યુવાનો 1 જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં 18 વર્ષ પૂર્ણ કરે છે, તેઓ પણ Form 6 દ્વારા નામ નોંધાવી શકે છે.
અંતે મહત્વપૂર્ણ અપીલ
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા લોકશાહીને મજબૂત બનાવવાનું પગલું છે, પરંતુ તેમાં તમારું સક્રિય સહભાગીપણું જરૂરી છે. તમારું નામ વોટર યાદીમાં છે કે નહીં તે તરત ચેક કરો અને જો કોઈ ખામી હોય તો 18 જાન્યુઆરી પહેલા ક્લેઈમ જરૂરથી ફાઈલ કરો.
👉 તમારો મત તમારો અધિકાર છે – તેને વેડફશો નહીં!
